Wymóg dotyczący obudowy BIBO, który wymienia technologię bez określenia sposobu wymiany, testowania lub zabezpieczenia filtra podczas wymiany, na papierze wydaje się kompletny, ale powoduje lukę w kwalifikacji, która ujawnia się dopiero podczas uruchomienia — kiedy obudowa została już wyprodukowana zgodnie z wymiarami katalogowymi, a zespół ds. jakości odkrywa, że nie ma udokumentowanego dostępu do portu do testu szczelności, nie określono worka do wymiany ani nie uzgodniono kryteriów wymiany filtra. Naprawianie na tym etapie luk dotyczących materiału obudowy, strony dostępowej lub spawanych połączeń nie jest drobnym doprecyzowaniem; jest to cykl przeróbek, który opóźnia testy FAT lub odbiór na miejscu i wymusza drugą rundę negocjacji z dostawcą pod presją harmonogramu. Decyzja, która zapobiega temu opóźnieniu, zapada znacznie wcześniej: specyfikacja URS albo uwzględnia wymagania dotyczące kontroli zanieczyszczeń, klauzule dotyczące ryzyka konserwacji oraz wymagania dotyczące testów integralności w formie gotowej do przekazania dostawcy, albo pozostawia te szczegóły do interpretacji. Poniższe informacje stanowią dla zespołów ds. jakości i inżynierii praktyczną podstawę do oceny, czy ich aktualna specyfikacja projektowa (URS) dotycząca obudowy BIBO jest zgodna z wymogami audytu, zanim rozpocznie się porównanie dostawców.

Dane wejściowe dotyczące strategii kontroli zanieczyszczeń dla języka BIBO URS

Dokument dotyczący strategii kontroli zanieczyszczeń, wymagany zgodnie z załącznikiem 1 do unijnych wytycznych GMP w zakresie produkcji sterylnej, jest tak skuteczny, jak specyfikacje sprzętowe, na których się opiera. W przypadku obudowy BIBO większość logiki kontroli zanieczyszczeń opiera się na czterech parametrach wejściowych, a schemat błędów jest powtarzalny: zespoły określają klasę filtra i kierunek przepływu powietrza, pozostawiając jednak projekt uszczelnienia, klasę materiału oraz konstrukcję obudowy zgodnie z domyślnymi ustawieniami dostawcy.

Uszczelnienie filtra na wlocie jest najczęściej pomijanym elementem. Jeśli filtr HEPA nie przylega szczelnie do powierzchni ramki od strony wlotu powietrza, cząstki stałe mogą gromadzić się między filtrem a wnętrzem ramki — tworząc ścieżkę zanieczyszczenia, która całkowicie omija materiał filtracyjny. Żadna wartość natężenia przepływu ani współczynnik skuteczności filtrowania nie zrekompensują tej szczeliny, ponieważ droga obejścia ma charakter konstrukcyjny, a nie związany z materiałem filtracyjnym. Materiał obudowy ma znaczenie z innego powodu: blacha stalowa walcowana na zimno z powłoką proszkową, stal nierdzewna 304 i stal nierdzewna 316 zachowują się inaczej podczas cykli czyszczenia, a materiał, który ulega korozji lub zatrzymuje cząstki stałe w niedoskonałościach powierzchni, utrudnia czyszczenie powierzchni niezależnie od wydajności filtra. W przypadku stosowania agresywnych środków czyszczących lub w środowiskach o wyższej wilgotności wybór stali nierdzewnej 316 zamiast akceptowania tego, co dostawca oferuje jako standard, stanowi znaczącą decyzję w zakresie kontroli zanieczyszczeń, a nie tylko kwestię estetyczną.

W pełni spawane przegrody ciśnieniowe eliminują pewną kategorię dróg wycieku, których połączenia śrubowe lub uszczelnione nie są w stanie niezawodnie wykluczyć w dłuższej perspektywie czasowej. Uszczelki ulegają degradacji, połączenia śrubowe mogą się poluzować pod wpływem drgań lub cykli termicznych, a każde takie połączenie staje się potencjalną drogą zanieczyszczenia między cyklami konserwacji. Wymóg dotyczący spawania powinien znaleźć się w specyfikacji wymagań użytkowych (URS) jako element konfiguracji, a nie jako założenie. W przypadku instalacji przetwarzających niebezpieczne lub silnie działające związki w strumieniach powietrza wywiewanego logika zabezpieczeń wykracza poza pomieszczenie czyste: wydostawanie się toksycznego pyłu przez obudowę, która ulega uszkodzeniu pod wpływem podciśnienia, ma konsekwencje dla środowiska i bezpieczeństwa operatorów, a nie tylko dla jakości produktu. To konkretne kryterium projektowe ma zastosowanie tam, gdzie uzasadnia to ryzyko związane ze związkiem — nie jest ono powszechnie wymagane we wszystkich instalacjach typu BIBO — ale tam, gdzie ma zastosowanie, musi być wyraźnie wskazane w specyfikacji URS.

Pominięcie któregokolwiek z tych czterech elementów nie powoduje natychmiastowego wystąpienia zdarzenia związanego z zanieczyszczeniem. Konsekwencja jest bardziej subtelna: zespół ds. jakości traci ścieżkę audytową łączącą strategię kontroli zanieczyszczeń z konkretnymi rozwiązaniami konstrukcyjnymi obudowy, które ją wspierają, a tę lukę trudno jest uzasadnić podczas kontroli zgodnie z załącznikiem 1, gdy inspektor zapyta, dlaczego specyfikacja uszczelnienia na wcześniejszym etapie procesu została pozostawiona do decyzji dostawcy.

Klauzule dotyczące ryzyka związanego z konserwacją – załącznik 1, których zespoły nie powinny pomijać

Obudowa, która spełnia wymagania kwalifikacyjne, ale nie może być bezpiecznie konserwowana, stwarza inny rodzaj ryzyka: takie, które narasta w trakcie cyklu życia sprzętu, a nie pojawia się w momencie oddania do eksploatacji. Trzy klauzule dotyczące ryzyka związanego z konserwacją, których najczęściej brakuje w dokumentacji URS obudów BIBO, odnoszą się do narażenia operatora, terminów wymiany oraz fizycznego wyjmowania filtrów — a ich brak rzadko jest zauważalny aż do pierwszej planowej wymiany filtrów.

Konstrukcja umożliwiająca bezpieczną wymianę to wymóg konstrukcyjny, dzięki któremu wszelkie inne działania związane z planowaniem konserwacji nabierają sensu. Obudowa typu BIBO jest stosowana właśnie dlatego, że wymiana filtra musi odbywać się bez narażania operatorów na kontakt z zanieczyszczonymi mediami. Jeśli specyfikacja wymagań użytkowych (URS) nie zawiera wyraźnego wymogu dotyczącego konstrukcji umożliwiającej bezpieczną wymianę — takiej, która izoluje zanieczyszczony filtr w ramach zamkniętej sekwencji wymiany — dostawca nie ma podstaw umownych do wbudowania tej ochrony w obudowę, a zespół ds. jakości nie ma dokumentu, na który mógłby się powołać podczas audytu konserwacji. Pręt do wyjmowania filtra w urządzeniach o zwiększonej szerokości stanowi powiązaną, ale odrębną klauzulę: w szerszych obudowach ręczne wyjmowanie zanieczyszczonego filtra HEPA stanowi realne ryzyko narażenia personelu, a pręt do wyjmowania jest środkiem technicznym, który je eliminuje. Określenie szerokości obudowy bez określenia mechanizmu wyjmowania sprawia, że ryzyko to pozostaje nierozwiązane na etapie projektowania.

Szczególną uwagę należy poświęcić kryteriom wymiany filtrów, ponieważ stanowią one obiektywne i podlegające weryfikacji kryteria, od których zależy harmonogram konserwacji. Spadek ciśnienia osiągający 1,5-krotność początkowego spadku ciśnienia przy czystym filtrze, niepowodzenie testu szczelności, widoczne uszkodzenia fizyczne lub dziesięcioletni okres eksploatacji to wartości projektowe i punkty odniesienia dla planowania operacyjnego pochodzące z dokumentacji projektowej — nie są to uniwersalne progi regulacyjne narzucone przez Załącznik 1. Jednak wartość uwzględnienia ich w specyfikacji wymagań użytkowych (URS) polega właśnie na ich konkretności: dają one zespołom konserwacyjnym udokumentowaną podstawę do podejmowania decyzji o wymianie, na którą można się powołać podczas inspekcji, zamiast polegać na nieudokumentowanej ocenie. Specyfikacja wymagań użytkowych (URS), która mówi “wymieniać filtry w razie potrzeby”, nie zapewnia takiej podstawy.

Konsekwencją audytową pominięcia tych klauzul nie jest jednoznaczne stwierdzenie niezgodności z konkretnym numerem klauzuli z załącznika 1. Jest to niemożność wykazania, że procedury konserwacji zostały uwzględnione w specyfikacji sprzętu, a nie improwizowane w trakcie eksploatacji — a to rozróżnienie ma znaczenie, gdy inspektor analizuje historię podejmowania decyzji dotyczących kontroli zanieczyszczeń.

Wymagania dotyczące integralności filtrów oraz bezpiecznej wymiany

Testowanie integralności to mechanizm potwierdzający, że obudowa filtra HEPA działa zgodnie ze specyfikacją po montażu oraz po każdej wymianie filtra. Jeśli konstrukcja obudowy nie pozwala na zastosowanie standardowych metod testowych, program kwalifikacyjny zawiera lukę konstrukcyjną, której nie da się niezawodnie wyeliminować żadnym proceduralnym rozwiązaniem zastępczym. URS to jedyny etap, na którym można określić takie dostosowanie przed rozpoczęciem produkcji.

Kompatybilność filtrów HEPA z uszczelnieniem żelowym ma znaczenie nie dlatego, że filtry z uszczelnieniem żelowym są z natury lepsze, ale dlatego, że stanowią format najszerzej kompatybilny ze standardowymi metodami testowania szczelności. Obudowa zaprojektowana bez uwzględnienia kompatybilności typu filtra powoduje problem kompatybilności na późnym etapie: dostawca produkuje obudowę zgodnie ze swoją standardową geometrią, a zakład zamawia preferowany format filtra, a oba elementy nie pasują do siebie wystarczająco ściśle, aby zapewnić prawidłowe uszczelnienie żelowe, co podważa wiarygodność testu szczelności jeszcze przed jego rozpoczęciem. Uwzględnienie w specyfikacji obudowy miejsca na filtr wstępny zapewnia dodatkową ochronę przed osadzaniem się cząstek stałych na filtrze HEPA i wydłuża żywotność tego ostatniego — jest to raczej praktyczne kryterium projektowe niż wymóg zgodności z przepisami, ale ma wpływ zarówno na częstotliwość konserwacji, jak i na całkowity koszt posiadania.

Wymóg dotyczący worków do wymiany z PVC zasługuje na osobny, wyraźny zapis. Każdy port dostępowy filtra wymaga dedykowanego worka do wymiany, który pomieści zanieczyszczony filtr podczas jego wyjmowania. Nie jest to akcesorium, które można bez ryzyka nabyć osobno po dostawie: jeśli interfejs worka nie jest dopasowany wymiarowo do portu obudowy już na etapie produkcji, funkcja zabezpieczająca ulega pogorszeniu. Określenie w specyfikacji wymagań użytkowych (URS) jednego worka na każdy port dostępowy sprawia, że staje się to elementem umowy, a nie tylko dodatkiem.

Badania integralności przeprowadzone zgodnie z normą IEST-RP-CC034 przy użyciu metod termicznych lub fotometrycznych, z progiem wycieku wynoszącym 0,01% stężenia po stronie wlotowej, stanowią mierzalne kryterium akceptacji, na podstawie którego mogą działać zarówno dostawca, jak i zakładowy zespół ds. jakości. IEST-RP-CC034 jest uznaną branżową normą badawczą — sam w sobie nie stanowi wymogu regulacyjnego UE GMP — jednak określenie jej w specyfikacji wymagań użytkownika (URS) zapewnia programowi kwalifikacyjnemu udokumentowany punkt odniesienia technicznego określający, co oznacza pozytywny wynik testu integralności. Bez tej specyfikacji stwierdzenie “pozytywny wynik testu integralności” jest oświadczeniem pozbawionym uzgodnionej metody lub progu, co trudno jest uzasadnić w przypadku zakwestionowania protokołu testowego.

Brak tych elementów w specyfikacji URS powoduje nie tylko utrudnienia w przeprowadzaniu testów. Oznacza to sytuację, w której testy integralności albo nie mogą zostać przeprowadzone zgodnie z uzasadnionymi standardami, albo mogą zostać przeprowadzone dopiero po wprowadzeniu dodatkowych modyfikacji na etapie budowy, które nigdy nie zostały uwzględnione w budżecie ani harmonogramie.

Luki w kwalifikacjach spowodowane ogólnymi specyfikacjami obudów filtrów HEPA

Ogólne specyfikacje obudów filtrów HEPA powodują powstanie ryzyka związanego z kwalifikacją w konkretny i przewidywalny sposób: opisują one wymagany wynik — przefiltrowane powietrze o określonej skuteczności — nie określając jednak elementów dotyczących projektu, produkcji ani dokumentacji, które umożliwiają weryfikację tego wyniku. Luka ta ujawnia się nie na etapie zamówień, gdzie ogólna specyfikacja jest szybciej rozpatrywana przez dział zakupów, ale podczas uruchamiania, kiedy zespół ds. kwalifikacji odkrywa, że obudowa nie pozwala na zapewnienie ścieżki dokumentacyjnej wymaganej przez program kwalifikacyjny.

W załączniku 15 do tomu 4 EudraLex kwalifikacja projektowa (DQ) została zdefiniowana jako udokumentowana weryfikacja, czy proponowany projekt obiektów, systemów i wyposażenia jest odpowiedni do zamierzonego celu. Ogólna specyfikacja obudowy filtra HEPA, która określa klasę filtra i przepływ powietrza, ale pomija materiał obudowy, metodę wykonania przegród oraz konstrukcję uszczelnienia, nie daje zespołowi DQ żadnych decyzji projektowych do weryfikacji — ponieważ decyzje te nigdy nie zostały ujęte w dokumentacji. Dostawca wykonał produkt zgodnie ze standardowymi wymiarami katalogowymi, które mogą, ale nie muszą odpowiadać założeniom zawartym w dokumentacji URS, a zespół ds. kwalifikacji musi teraz albo zaakceptować nieudokumentowane odchylenia, albo zainicjować proces zmian, który nie został uwzględniony w harmonogramie projektu. Każda z tych opcji wiąże się z dodatkowym nakładem czasu i kosztów na najgorszym etapie projektu.

Z tego samego powodu istotny jest zakres procesu produkcyjnego. Obudowa wyprodukowana zgodnie z udokumentowaną sekwencją — projekt oparty na URS, wykrawanie, cięcie, gięcie, spawanie, polerowanie i testowanie — generuje identyfikowalną dokumentację na każdym etapie. Obudowa wyprodukowana zgodnie z wymiarami katalogowymi, bez dokumentacji produkcyjnej opartej na URS, nie zapewnia równoważnej ścieżki identyfikacji. Jeśli podczas uruchamiania pojawi się wątpliwość co do integralności spoiny lub jeśli wykończenie powierzchni nie spełnia standardu łatwości czyszczenia, z którego zakładał zespół ds. jakości, nie ma dokumentacji produkcyjnej, którą można by zbadać. Brak dokumentacji potwierdzającej weryfikację sprzętu w pakiecie dokumentacji dostawcy jest najczęstszą przyczyną tego rodzaju niepowodzeń: obudowa trafia na miejsce, zespół kwalifikacyjny prosi o dokumentację weryfikacyjną, a standardowy pakiet dostawcy nie uwzględnia wymagań specyficznych dla danego obiektu, które nigdy nie zostały określone w umowie.

Dla zespołów opracowujących wymagania BIBO pod presją terminów praktycznym skutkiem jest to, że specyfikacja wystarczająco szczegółowa, by umożliwić przeprowadzenie kwalifikacji (DQ), wymaga więcej czasu na sporządzenie i realizację zamówienia, ale pozwala na wcześniejsze podjęcie decyzji, które w przeciwnym razie ujawniłyby się jako ustalenia kwalifikacyjne. Kompromis jest realny: niejasna specyfikacja pozwala na szybsze przeprowadzenie procesu zakupowego, ale powoduje wydłużenie etapu uruchomienia. Bag In Bag Out – BIBO Podejście dostawcy do projektowania i dokumentacji mieszkaniowej należy ocenić pod kątem tego wzorca przed rozpoczęciem procesu zamówień, a nie po nim.

Kontrola akceptacji URS przed porównaniem dostawców

Zanim specyfikacja URS dotycząca obudowy BIBO trafi do etapu porównania dostawców, w ramach trzech kontroli weryfikacyjnych ustala się, czy porównanie to będzie miało charakter kontroli ryzyka, czy też wyboru cenowego. Wybór cenowy prowadzi do wyboru dostawcy na podstawie kosztów i czasu realizacji; kontrola ryzyka prowadzi do wyboru na podstawie udokumentowanej zdolności do spełnienia konkretnych wymagań URS oraz wsparcia programu kwalifikacyjnego.

Pierwszym kryterium jest to, czy proces kwalifikacji projektu (DQ) dostawcy wyraźnie odnosi się do specyfikacji wymagań użytkownika (URS) klienta oraz obowiązujących wymogów regulacyjnych, a nie do ogólnej normy projektowej obudowy. Dostawca, którego dokumentacja kwalifikacji projektu odnosi się do standardowego katalogu produktów, a nie do specyfikacji URS klienta, zapewnia kwalifikację projektu jedynie z nazwy — etap weryfikacji potwierdza zgodność z czymś innym niż to, co określił zespół ds. jakości. Sprawdzenie to wymaga bezpośredniego zapytania skierowanego do dostawcy przed oceną ofert, a nie przeglądu samego dokumentu ofertowego.

Drugim kryterium jest sprawdzenie, czy dostawca jest w stanie wykonać produkt zgodnie z specyfikacją URS klienta, a nie według standardowych wymiarów. Niestandardowe wymagania URS — konkretne gatunki materiałów, konstrukcja spawanych elementów, rozmieszczenie otworów dostępowych, zastosowanie pręta wyjmującego — często odbiegają od wymiarów katalogowych. Dostawca, który akceptuje specyfikację URS, ale proponuje standardowe wymiary jako równoważne, powoduje odstępstwo, które musi zostać formalnie rozpatrzone podczas procesu kwalifikacji. Potwierdzenie zdolności produkcyjnej w odniesieniu do specyfikacji URS przed przyznaniem zamówienia zapobiega przekształceniu się tego odstępstwa w problem podczas uruchomienia instalacji.

Trzecim kryterium jest sprawdzenie, czy zakres pakietu dokumentacji dostawcy obejmuje wsparcie w zakresie weryfikacji sprzętu. Pakiet dokumentacji zawierający wyłącznie rysunki i certyfikaty materiałowe jest niewystarczający do uruchomienia kwalifikowanej instalacji. Zespół ds. kwalifikacji potrzebuje dokumentacji weryfikacyjnej, która przyporządkowuje cechy obudowy do wymagań URS, a jeśli zakres ten nie został określony w umowie przed jej zawarciem, dostawca nie ma obowiązku jej dostarczenia.

Są to środki kontroli na etapie zamówień, a nie kryteria regulacyjne typu „zgodny/niezgodny”. Ich celem jest zapobieganie powtarzającym się procesom wyjaśniania po dostawie, które opóźniają przeprowadzenie testów FAT lub odbioru na miejscu — tym samym procesom, których miało od początku uniknąć szczegółowe URS. Dla zespołów opracowujących szersze programy kwalifikacji pomieszczeń czystych warto przeanalizować, w jaki sposób luki w URS na poziomie sprzętu oddziałują na zakres kwalifikacji obiektu w kontekście Poruszanie się po zmianach w Załączniku 1 UE: 10-etapowy plan zgodności zanim rozpocznie się planowanie odbioru obiektu.

Główna teza niniejszego artykułu jest prosta: należy uznać specyfikację URS obudowy BIBO za niekompletną, jeśli określa ona technologię bez wskazania konkretnych decyzji. Klasa materiału obudowy, konstrukcja uszczelnienia w części wlotowej, konstrukcja spawanych połączeń, liczba wymiennych worków z PVC na jeden port oraz obiektywne kryteria powodujące wymianę filtra nie są dodatkowymi szczegółami — są to dane wejściowe, dzięki którym porównanie dostawców ma sens, a proces kwalifikacji jest uzasadniony. Bez nich porównanie sprowadza się domyślnie do ceny, program kwalifikacji przejmuje nieudokumentowane odchylenia, a dokument dotyczący strategii kontroli zanieczyszczeń odnosi się do sprzętu, którego decyzje projektowe nigdy nie zostały formalnie udokumentowane.

Zanim przejdziesz do porównania dostawców, upewnij się, że specyfikacja wymagań użytkownika (URS) zawiera odpowiedzi na trzy pytania, które zadałby recenzent firmy DQ: jaki materiał został określony i dlaczego, w jaki sposób zdefiniowano sposób sprawdzania integralności filtra oraz co stanowi podstawę do wymiany filtra. Jeśli odpowiedź na którekolwiek z tych pytań wymaga odwołania się do założenia, a nie do udokumentowanego zapisu w specyfikacji URS, specyfikacja wymaga jeszcze jednej poprawki przed przystąpieniem do procesu zamówień.

Często zadawane pytania

Pytanie: Czy ta lista kontrolna URS ma zastosowanie w przypadku modernizacji obudowy BIBO w istniejącym pomieszczeniu czystym, a nie w przypadku projektu przewidzianego dla nowego obiektu?
O: Lista kontrolna ma zastosowanie, ale zakres elementów, które nadal można zmienić, ulega znacznemu zawężeniu. W przypadku modernizacji materiał obudowy, sposób wykonania obrzeża oraz położenie otworu dostępowego mogą być już ustalone przez istniejące wymiary otworu przejściowego i ograniczenia konstrukcyjne — co oznacza, że niektóre klauzule URS stają się kryteriami odbioru określającymi, co może obsłużyć istniejąca instalacja, a nie danymi wejściowymi do projektu. Norma dotycząca testów integralności, specyfikacja worków wymiennych oraz warunki wymiany filtrów pozostają w pełni obowiązujące niezależnie od typu instalacji, ponieważ regulują one tryb eksploatacji i konserwacji, a nie fizyczną konstrukcję obudowy. W przypadku gdy ograniczenia związane z modernizacją uniemożliwiają spełnienie klauzuli URS, lukę tę należy formalnie poddać ocenie ryzyka zgodnie z ICH Q9(R1) i udokumentować w strategii kontroli zanieczyszczeń, zamiast pozostawiać ją jako nieudokumentowane odstępstwo.

Pytanie: Po sfinalizowaniu dokumentacji URS i wyborze dostawcy, jaki jest najbliższy krok, który należy podjąć, aby zapobiec ponownemu pojawieniu się luk w kwalifikacji opisanych w artykule podczas testów FAT?
O: Pierwszym działaniem po zakończeniu selekcji jest przełożenie każdego zapisu URS na kryterium odbioru w ramach testu FAT wraz z określoną metodą testową i progiem zaliczenia/niezaliczenia przed rozpoczęciem produkcji. Jest to moment, w którym abstrakcyjne sformułowania zawarte w URS — takie jak “w pełni spawane przegrody ciśnieniowe” lub “kompatybilność filtrów HEPA z uszczelnieniem żelowym” — muszą zostać przypisane do konkretnego etapu kontroli, podmiotu odpowiedzialnego oraz udokumentowanego protokołu odbioru. Jeśli to przełożenie zostanie odłożone do momentu dostarczenia obudowy na miejsce, test FAT stanie się raczej negocjacją niż weryfikacją, a nieudokumentowane odstępstwa od specyfikacji URS zostaną zaakceptowane pod presją terminów. Zakres testów IQ/OQ należy następnie zweryfikować w oparciu o tę samą listę klauzul URS, aby upewnić się, że nie ma żadnych etapów weryfikacji, których test FAT nie objął.

Pytanie: W którym momencie wybór stali nierdzewnej 316 zamiast 304 przestaje być uzasadnioną decyzją mającą na celu kontrolę zanieczyszczeń, a staje się nadmiernym wymaganiem?
Odp.: Wybór materiału o wyższych parametrach jest uzasadniony, gdy w instalacji stosowane są agresywne środki czyszczące, takie jak odparowany nadtlenek wodoru lub środki dezynfekujące o wysokim stężeniu, w środowiskach o podwyższonej wilgotności lub w przypadku związków, w których jakakolwiek korozja powierzchniowa stwarza niedopuszczalne ryzyko zanieczyszczenia produktu lub środowiska. W przypadku standardowych instalacji w farmaceutycznych pomieszczeniach czystych, w których stosuje się konwencjonalną dezynfekcję na bazie IPA w normalnych warunkach wilgotności, stal nierdzewna 304 zazwyczaj zapewnia wystarczającą odporność na korozję i łatwość czyszczenia, a wybór stali 316 powoduje wzrost kosztów bez odpowiednich korzyści w zakresie kontroli zanieczyszczeń. Czynnikiem decydującym jest środek czyszczący i skład chemiczny procesu, a nie klasyfikacja regulacyjna pomieszczenia — instalacja wywiewna klasy C, w której stosuje się agresywne środki dezynfekujące, może mieć silniejsze uzasadnienie dla zastosowania stali 316 niż instalacja nawiewna klasy A, w której stosuje się łagodne środki.

Pytanie: Czy norma IEST-RP-CC034 jest jedyną uzasadnioną normą dotyczącą testowania integralności, czy też zakład może zastosować równoważną normę krajową lub wewnętrzną bez narażania się na zastrzeżenia podczas audytu?
Odp.: Można zastosować równoważne normy krajowe lub uznane normy branżowe bez powodowania automatycznego ryzyka audytowego, pod warunkiem że zastępowana norma jest wyraźnie wymieniona w URS i dokumentacji kwalifikacyjnej, a próg wycieku oraz metoda badania są co najmniej tak rygorystyczne jak w normie referencyjnej IEST-RP-CC034. Ryzyko audytowe wynika nie z wyboru konkretnej normy, ale z braku jakiejkolwiek wymienionej normy — sformułowanie “przeszedł testy szczelności” bez podania metody lub progu stanowi warunek, który trudno jest uzasadnić. W europejskim kontekście farmaceutycznym przepisy dotyczące badań szczelności zawarte w normie ISO 14644-3 są często przytaczane obok normy IEST-RP-CC034 lub zamiast niej. Niezależnie od tego, która norma zostanie wybrana, w URS należy ją wyraźnie wymienić, tak aby dostawca, zespół ds. kwalifikacji zakładu oraz każdy inspektor sprawdzający dokumentację opierali się na tych samych kryteriach akceptacji.

Pytanie: Jeśli harmonogram projektu nie pozwala na opracowanie w pełni szczegółowego dokumentu URS przed rozpoczęciem zamówienia, które klauzule wiążą się z największym ryzykiem w przypadku ich odroczenia, a które można w rozsądny sposób rozwiązać podczas testów FAT?
O: Klauzule, których odłożenie w czasie wiąże się z największym ryzykiem, to klasa materiału obudowy, konstrukcja spawanych połączeń oraz rozmieszczenie otworów dostępowych — ponieważ są one ustalane na etapie produkcji i nie można ich skorygować po wykonaniu obudowy bez przeprowadzenia cyklu przeróbek. Wymiarowanie połączenia worka wymiennego z PVC należy do tej samej kategorii: jeśli dopasowanie worka do otworu dostępowego nie zostanie określone przed rozpoczęciem produkcji, funkcja zabezpieczająca może zostać strukturalnie naruszona i nie da się tego naprawić poprzez zastosowanie innego worka na miejscu. Postanowienia wiążące się z mniejszym ryzykiem w przypadku odroczenia obejmują odniesienie do konkretnego protokołu badań integralności oraz zakres formalnego pakietu dokumentacji; oba te elementy można negocjować i uzgodnić między wydaniem URS a testem FAT bez konieczności wprowadzania fizycznych zmian w obudowie. Warunki wymiany filtra można również ustalić w procedurach obowiązujących na miejscu, a nie w URS, choć ujęcie ich w URS jest preferowane ze względu na identyfikowalność podczas audytu.