Aby oddać do użytku obudowy terminali HEPA, należy potwierdzić fizyczną instalację zgodnie z harmonogramem, wyważyć i zarejestrować przepływ powietrza w stanie końcowym, przeprowadzić test szczelności zgodnie z metodą określoną w projekcie, przywrócić konfigurację roboczą oraz zapisać wyniki na etykiecie każdego terminala. Kolejność tych czynności ma znaczenie, ponieważ każdy krok zmienia warunki, w których następny krok jest ważny: regulacja przepustnicy na wspólnej gałęzi wpływa na przepływ w sąsiednich wylotach, a dyfuzor zdemontowany w celu uzyskania dostępu do skanowania nie jest zespołem dostarczającym powietrze podczas eksploatacji. Obudowa końcowa HEPA zawiera filtr końcowy i jego uszczelnienie przy suficie i opiera się na systemie wentylacyjnym znajdującym się przed nią w celu dostarczania powietrza, więc wynik uruchomienia opisuje zarówno zainstalowany zespół, jak i warunki jego zasilania, a nie sam element filtrujący.
Przejrzyj zainstalowane terminale według tagów
Zanim zamknie się sufit lub rozpocznie się pomiar wydajności, należy sprawdzić każdy oznaczony zacisk pod kątem zgodności z harmonogramem i rysunkiem technicznym oraz upewnić się, co faktycznie się tam znajduje. Kontrole obejmują: identyfikację zainstalowanego filtra, osadzenie uszczelki na styku obudowy z filtrem, konfigurację dyfuzora, dostęp do przepustnicy oraz to, czy faktycznie można wykonać zaplanowane połączenia testowe. Każdy z tych elementów decyduje o tym, czy późniejsze wyniki będą miały jakiekolwiek znaczenie.
Tożsamość filtra jest elementem, który warto sprawdzić w pierwszej kolejności, ponieważ nie da się jej ustalić w późniejszym czasie. Harmonogram terminów przypisuje do każdego tagu rozmiar, klasę wydajności, a czasem konkretny filtr; jeśli zainstalowany filtr ma inny identyfikator, każdy odczyt przepływu powietrza i każdy zapis skanowania zapisany pod tym tagiem dotyczy innego zespołu. Należy zapisać numer seryjny lub identyfikator podczas obchodu, gdy powierzchnia filtra jest dostępna, a kratka sufitowa jest otwarta.
Sposób osadzenia uszczelki oraz konfiguracja dyfuzora decydują o tym, czy pomiar odzwierciedla stan po zamontowaniu. Obudowa z uszczelnieniem żelowym lub uszczelką wymaga równomiernego dociśnięcia filtra do krawędzi nożowej lub powierzchni uszczelki, a filtr osadzony tylko częściowo może przejść test przepływu powietrza, pozostawiając jednocześnie ścieżkę wycieku na obwodzie. Rodzaj dyfuzora zmienia rozkład prędkości czołowej oraz wzór wypływu, dlatego odczyt przepływu wykonany przy zamontowanej perforowanej powierzchni czołowej nie jest zamienny z odczytem wykonanym na gołej obudowie.
Dostęp do przepustnic i przyłącza testowe to praktyczne ograniczenia, których usunięcie przed zamknięciem sufitu jest niedrogie, a po jego zamknięciu – kosztowne. Jeśli przepustnica równoważąca znajduje się nad twardym sufitem bez klapy dostępowej, nie będzie można ponownie wyregulować końcówki po dostosowaniu sąsiedniej gałęzi. Jeśli określony punkt wtrysku obciążenia lub punkt poboru próbek odniesienia nie posiada odpowiedniego przyłącza, nie będzie można przeprowadzić próby szczelności zgodnie z instrukcją.
Niektóre terminale są testowane w konfiguracji tymczasowej: z podniesionym dyfuzorem w celu uzyskania dostępu do skanowania, z zamontowanym adapterem do komory przepływowej oraz z otwartym portem testowym w kanale. Jest to normalna sytuacja i należy to odnotować podczas przeglądu. Należy zapisać, która konfiguracja ma charakter tymczasowy, oraz wymienić elementy, które należy ponownie zweryfikować po przywróceniu terminala do konfiguracji eksploatacyjnej, tak aby przywrócenie stanu pierwotnego było elementem podlegającym monitorowaniu, a nie opierało się na domysłach.
Wyrównaj przepływ powietrza i zapisz ostateczne ustawienia
Dane dotyczące przepływu powietrza można odtworzyć tylko wtedy, gdy wraz z wartością zostaną zarejestrowane warunki, w których zostały uzyskane. Dla każdego punktu końcowego należy odnotować przepływ zaplanowany, przepływ zmierzony, stan pomieszczenia i warunki obecności osób, tryb pracy systemu, w jakim działała centrala wentylacyjna, położenie przepustnicy, konfigurację nawiewnika oraz zastosowaną metodę pomiaru. Następnie należy porównać zmierzoną wartość z tolerancją określoną w projekcie dla danego punktu końcowego, ponieważ tolerancja jest parametrem projektowym, a nie właściwością obudowy.
Powodem, dla którego należy podawać warunki wraz z wartością liczbową, jest fakt, że przepływ końcowy nie jest stałą cechą obudowy. Jest on wynikiem punktu pracy wentylatora, obciążenia filtra, trybu pracy systemu, stanu wszystkich pozostałych przepustnic na odgałęzieniu oraz oporu nawiewnika zamontowanego w danym momencie. Jeśli pominąć te czynniki, technik przychodzący później nie będzie miał żadnych punktów odniesienia do porównania.
Wspólne odgałęzienia ilustrują to na konkretnym przykładzie. Gdy kilka punktów końcowych pobiera powietrze z jednego kanału odgałęzionego, zamknięcie przepustnicy na jednym wylocie powoduje wzrost ciśnienia statycznego dostępnego dla pozostałych punktów i zwiększa ich przepływ; otwarcie przepustnicy powoduje odwrotny efekt. Pojedynczy odczyt wykonany na wczesnym etapie regulacji stanowi migawkę stanu systemu, który przestaje istnieć w momencie zmiany położenia kolejnej przepustnicy. Należy ponownie sprawdzić odpowiednie punkty końcowe podczas końcowej regulacji i powiązać te ostateczne odczyty z ustawieniami przepustnic, które je spowodowały.
Wstępne odczyty należy oznaczyć jako „wstępne” już w momencie ich wykonania. Wyważanie proporcjonalne zazwyczaj obejmuje kilka cykli, a wartości pośrednie stanowią przydatne dane robocze, jednak w protokole odbiorczym należy uwzględnić wyłącznie odczyty stanu końcowego. Weryfikacja stanu końcowego po zakończeniu wyważania sprawia, że wartość robocza staje się wynikiem odbioru technicznego.
Należy również rozróżnić metody pomiarowe. Odczyt z komory przepływowej na powierzchni dyfuzora, pomiar prędkości wzdłuż powierzchni filtra oraz pomiar wzdłuż kanału przed filtrami nie mierzą tej samej wielkości przy tych samych założeniach, a każdy z nich wiąże się z własną korektą i niepewnością pomiarową. Jeśli dwa terminale tej samej wielkości zostały zmierzone różnymi metodami, w protokole należy to zaznaczyć, zamiast przedstawiać wyniki jako bezpośrednio porównywalne.
Przygotuj się do testu szczelności zainstalowanego filtra HEPA
Decyzja o gotowości do przeprowadzenia testu szczelności instalacji jest podejmowana przed przybyciem ekipy testowej: należy potwierdzić określoną metodę testu instalacji oraz jej kryteria akceptacji, upewnić się, że istnieje sprawna konfiguracja do wprowadzania medium testowego oraz układ odniesienia po stronie wlotowej, a także sprawdzić, czy powierzchnia czołowa filtra i uszczelnienie obwodowe są dostępne po stronie wylotowej w całym planowanym zakresie skanowania. Ekipa testowa, która po przybyciu na miejsce stwierdzi brak punktu wtrysku lub niedostępność obwodu, powoduje opóźnienie harmonogramu i wprowadzenie adnotacji o ograniczeniach, a nie uzyskanie wyniku.
Różnica, która ma tu kluczowe znaczenie, polega na tym, co sprawdza przeprowadzany test. Skanowanie elementów fabrycznych lub przedinstalacyjnych ma na celu wykrycie nieszczelności w medium filtracyjnym oraz w połączeniu z ramą, a także ISO 29463-4:2011 opisuje badanie wysokowydajnych elementów filtrujących pod kątem lokalnych nieszczelności, przy czym zakres badania obejmuje sam element, a nie miejsce połączenia z zamontowaną obudową. Badanie przeprowadzone na zamontowanym elemencie uwzględnia szerszy zakres nieszczelności, obejmujący uszczelnienie między filtrem a obudową, samą obudowę oraz miejsce połączenia obudowy z sufitem. IEST-RP-CC034 dokument ten obejmuje zakres testów szczelności filtrów HEPA i ULPA przeprowadzanych w fabryce, przed montażem oraz po montażu, przy czym szczegółowe procedury i kryteria wykraczają poza treść publicznie dostępnego streszczenia, dlatego też stosowana metoda i kryteria wynikają z zatwierdzonego protokołu projektu.
Wybór metody wiąże się również z pewnymi warunkami. ISO 14644-3:2019 określa metody badawcze i aparaturę służącą do badania wydajności pomieszczeń czystych przy różnych typach przepływu powietrza i stanach obłożenia, przy czym metoda ta musi być dostosowana do danego pomieszczenia czystego lub strefy czystej; norma nie podaje uniwersalnej wartości granicznej dopuszczalności dla terminala. Stężenie wzorcowe po stronie wlotowej, stosowany aerozol, konfiguracja fotometru lub licznika cząstek, a także częstotliwość skanowania i odległość sondy wynikają zatem z określonej metody, a nie z ogólnej praktyki.
Kwestie związane z gotowością praktyczną mają charakter fizyczny. Czy aerozol można wprowadzić wystarczająco daleko w górę strumienia, aby był równomiernie rozłożony na całej powierzchni filtra, oraz czy można pobrać reprezentatywną próbkę odniesienia z górnej części strumienia? Czy pod końcówką, w tym na obrzeżu, gdzie uszczelka żelowa lub uszczelka styka się z obudową, jest wystarczająco dużo wolnej przestrzeni, aby sonda mogła przemieszczać się po całym planowanym obszarze pomiarowym? Przeszkody, takie jak oprawy oświetleniowe, głowice tryskaczowe, urządzenia technologiczne lub stała rama dyfuzora, często blokują część obrzeża.
W przypadku gdy nie można osiągnąć wymaganego zasięgu, ograniczenie to jest rejestrowane jako takie. To, co dzieje się dalej — podjęcie decyzji o częściowym zasięgu, modyfikacja mająca na celu uzyskanie dostępu lub inne ustalenia dotyczące testu — ustala osoba upoważniona do podejmowania decyzji w ramach projektu oraz wyznaczony przez nią zatwierdzający, a nie ekipa testowa obecna w danym dniu.
Przywróć ustawienia robocze i zamknij nieudane testy
Pomiar przepływu powietrza i wykrywanie nieszczelności często wymagają różnych konfiguracji fizycznych w tym samym terminalu, dlatego należy odnotować każdą konfigurację osobno, a następnie przywrócić określoną konfigurację roboczą, zanim terminal zostanie uznany za gotowy. Podniesiona perforowana płyta dyfuzora w celu uzyskania dostępu do skanowania, całkowicie otwarta przepustnica w celu zwiększenia prędkości testowej lub zamontowany adapter do komory przepływowej w celu wykonania pomiaru w komorze – wszystkie te sytuacje opisują stany montażowe, które nie są stanem eksploatacyjnym.
Jeśli zmiana konfiguracji może wpłynąć na wynik, należy ponownie zweryfikować dany element. Jeśli na czas pomiaru przesunięto przepustnicę, należy ponownie sprawdzić przepływ na przyłączu w przywróconej pozycji. Jeśli na czas pomiaru zdemontowano dyfuzor, a określony zakres pomiaru obejmuje powierzchnię czołową w stanie zamontowanym, należy potwierdzić znaczenie wyniku pomiaru po ponownym zamontowaniu dyfuzora. Rozważmy punkt końcowy oznaczony jako T-A, w którym na potrzeby pomiaru podniesiono nawiewnik, a przepustnicę odgałęźną otwarto w celu osiągnięcia prędkości testowej: obie zmiany są rejestrowane, przepustnica jest przywracana do pozycji zrównoważonej, nawiewnik jest ponownie montowany, a przepływ powietrza jest ponownie mierzony w tym końcowym stanie przed zatwierdzeniem punktu końcowego.
Awarie wymagają takiej samej dyscypliny. Gdy skan wykryje wyciek lub odczyt przepływu powietrza wykracza poza tolerancję projektową, należy odnotować numer identyfikacyjny terminala, który nie przeszedł kontroli, oraz dokładną lokalizację na powierzchni filtra lub obwodzie uszczelnienia, albo warunki pracy, w których przepływ wykraczał poza tolerancję. Informacja “Terminal T-A nie przeszedł kontroli” nie pozwala na podjęcie działań; natomiast “wyciek na obwodzie po stronie wylotowej, w lewym rogu przy zacisku” wskazuje kolejnej osobie, co należy naprawić.
Należy traktować dostarczanie powietrza i szczelność jako odrębne kryteria odbioru, ponieważ awarie w tych obszarach wynikają z różnych przyczyn i wymagają różnych działań naprawczych. Przepływ wykraczający poza tolerancję zazwyczaj wskazuje na położenie przepustnicy, wyważenie odgałęzień, punkt pracy wentylatora lub zanieczyszczenie filtra. Nieszczelność wskazuje na stopień ściśnięcia uszczelki, uszkodzenie obudowy, uszkodzenie materiału filtracyjnego lub błąd montażowy w miejscu połączenia z sufitem. Traktowanie tych kwestii jako jednego połączonego kryterium „zgodność/niezgodność” utrudnia ustalenie, jakie działania naprawcze faktycznie zostały podjęte.
Każde działanie naprawcze powinno zostać odnotowane, a wynik ponownego testu powiązany z pierwotną usterką, tak aby z dokumentacji wynikało, że konkretna usterka została usunięta, a nie tylko, że drugi test przypadkowo zakończył się wynikiem pozytywnym. W przypadku gdy zatwierdzony protokół wymaga przeprowadzenia ponownych testów wykraczających poza element, który nie przeszedł testu — na przykład ponownego skanowania filtra po jego ponownym zamontowaniu lub ponownego wyważenia całej gałęzi po wymianie przepustnicy — należy postępować zgodnie z szerszym zakresem określonym w protokole. Zamknięcie odchylenia i dopuszczenie terminala do eksploatacji to decyzje, które należy podjąć zgodnie z zatwierdzoną procedurą projektu i przez wyznaczoną osobę zatwierdzającą.
Utwórz dokumentację przekazania według terminali
| Rekord | Pola, które należy zachować wraz z tagiem | Co pozwala to zweryfikować |
|---|---|---|
| Ostateczny bilans przepływu powietrza | Zaplanowany i zmierzony przepływ, tryb pracy systemu, stan pomieszczenia, położenie przepustnicy, ustawienie nawiewnika oraz metoda | Terminal spełnił kryterium przepływu w zarejestrowanym stanie końcowym |
| Test integralności po instalacji | Identyfikator filtra, konfiguracja skanowania i zasięg, metoda i kryterium, przyrząd i punkt odniesienia kalibracji, wynik | Wynik pomiaru przecieku odnosi się do zainstalowanego filtra i konfiguracji testowej |
| Odchylenie i ponowne badanie | Zgłoszona kontrola oraz lokalizacja lub stan, działanie naprawcze, powiązane ponowne badanie i decyzja dotycząca postępowania | Wprowadzona poprawka rozwiązuje pierwotną usterkę |
Dokumentacja przekazania jest uporządkowana według identyfikatora terminala, a wszystkie informacje dotyczące uruchomienia danego terminala znajdują się pod jego identyfikatorem: numer seryjny lub identyfikator filtra, zatwierdzona metoda i zastosowane kryteria, użyty przyrząd wraz z danymi kalibracyjnymi, warunki i wyniki testów końcowych, wszelkie odchylenia, powiązane ponowne testy oraz decyzja dotycząca dalszego postępowania. Jeden tag może zawierać kilka odrębnych wpisów — na przykład końcowy pomiar równowagi przepływu powietrza oraz skan zainstalowanego filtra — a utrzymanie ich powiązania przy jednoczesnym zachowaniu odrębności pozwala zachować fakt, że są to różne decyzje dotyczące odbioru.
Test polega na tym, czy technik powracający po dwóch latach będzie w stanie zidentyfikować, co zostało zbadane, i porównać nowy wynik na tej samej podstawie. Wymaga to uwzględnienia zarówno warunków, jak i wyników: trybu pracy systemu i stanu pomieszczenia stojących za wartością przepływu, konfiguracji skanowania i zasięgu stojących za wynikiem pomiaru wycieku, a także identyfikacji przyrządu stojącej za obydwoma wynikami. Odczyt fotometru bez odniesienia kalibracyjnego i bez zapisu, do jakiego stężenia przed pomiarem został on odniesiony, nie może być w sposób miarodajny porównany z późniejszym odczytem.
Zapisy dotyczące odchyleń powinny znajdować się w dokumentacji danego terminala, a nie w oddzielnym dzienniku wyjątków. Przechowywanie informacji o usterce, podjętych działaniach naprawczych, powiązanym ponownym badaniu oraz rozstrzygnięciu w jednym miejscu sprawia, że historia jest czytelna w kolejności chronologicznej i nikt nie musi ustalać, które ponowne badanie dotyczyło konkretnej usterki. Dzięki temu jasno widać, które terminale zostały naprawione podczas uruchamiania, co stanowi przydatną informację w przypadku późniejszej wymiany filtra lub ponownej kwalifikacji pomieszczenia.
Na koniec pamiętaj o tym dokumentacja z uruchomienia, odrębna od danych z bieżącego monitorowania które obiekt będzie wytwarzał w przyszłości. Dokumentacja z uruchomienia opisuje stan instalacji w momencie odbioru w określonych warunkach testowych; rutynowy monitoring opisuje działanie obiektu w miarę upływu czasu. Dokumenty te odpowiadają na różne pytania i są oceniane według różnych kryteriów, a ich połączenie utrudnia interpretację obu rodzajów danych.
Zanim dostawca odpowiedzialny za uruchomienie lub testy będzie mógł określić zakres tych prac, należy mu dostarczyć harmonogram punktów końcowych wraz z oznaczeniami i zaplanowanymi przepływami, rysunki sufitów i kanałów wentylacyjnych przedstawiające rozmieszczenie przepustnic i paneli dostępowych, schemat przepływu powietrza i ciśnienia wraz z zakładanymi stanami pomieszczeń i trybami pracy systemu, określoną w projekcie metodę testowania po montażu wraz z tolerancjami dla każdego punktu końcowego oraz identyfikatory filtrów zgodnie z faktycznym montażem.
Często zadawane pytania
Q: Czy mogę złożyć raport z przeglądu, w którym podane są numery seryjne filtrów, ale nie ma oznaczeń zacisków?
A: Należy zaklasyfikować to jako dowód końcowy dopiero po wiarygodnym przyporządkowaniu numerów seryjnych do zainstalowanych etykiet. Należy dołączyć to przyporządkowanie do dokumentacji; wszelkie wyniki, których nie udało się dopasować, należy pozostawić jako otwarte, zamiast przypisywać je wyłącznie na podstawie pomieszczenia lub daty.
Q: Co należy zarejestrować, jeśli przepływ powietrza występuje, ale uruchomienie skanowania zostało odroczone?
A: Zapisz wynik pomiaru przepływu powietrza przy ostatecznej konfiguracji i pozostaw pozycję dotyczącą integralności otwartą. Odnotuj powód odroczenia pomiaru oraz warunki, które muszą zostać spełnione przed kolejnym pomiarem; wszelkie decyzje o dopuszczeniu do eksploatacji są podejmowane zgodnie z protokołem projektu.
Q: Czy wcześniejszy odczyt z terminala może nadal zostać wykorzystany, jeśli dokonano ponownego wyważenia innego wylotu?
A: Zachowaj wcześniejszy odczyt. W przypadku gdy wyloty dzielą tę samą odgałęzienie, ponownie zmierz odpowiednie terminale przy ostatecznych ustawieniach i powiązaj nowe wartości z wcześniejszym zapisem, tak aby w protokole przekazania można było zidentyfikować, który stan ma zastosowanie.
Q: Co zrobić, jeśli na potrzeby testu usunięto jedynie nawiewnik, a filtr pozostał na swoim miejscu?
A: Należy odnotować usuniętą płytę czołową jako konfigurację testową, a przywróconą płytę czołową odnotować w protokole eksploatacyjnym. Należy zdecydować, czy wynik pomiaru przepływu powietrza wymaga ponownej weryfikacji, biorąc pod uwagę, czy został zmierzony przy użyciu tej ostatecznej płyty czołowej oraz czy nastawiono jakiekolwiek zmiany.


























