Gdy poziomy hałasu urządzeń FFU różnią się w poszczególnych ofertach, rzadko wynika to z tego, że jedno urządzenie jest po prostu cichsze. Często zdarza się, że dostawcy podają parametry akustyczne w oparciu o różne wskaźniki, punkty pomiaru przepływu powietrza, warunki pracy filtrów lub konfiguracje testowe, a żadna z tych informacji nie jest ujawniana w sposób pozwalający na bezpośrednie porównanie dwóch wartości i wyłonienie zwycięzcy. Zanim takie porównanie będzie miało jakiekolwiek znaczenie dla projektu, czytelnik musi ustalić, czy podane wartości w ogóle odnoszą się do tego samego zjawiska.

Opracowanie wspólnego wskaźnika akustycznego i metody badawczej

Zacznij od odnotowania, dla każdej oferty dostawcy, dokładnie tego, co jest podane: samej wielkości, jej jednostek, normy lub metody badawczej, do której się odwołano, nazwy laboratorium badawczego lub raportu, a także tego, czy podana wartość to poziom mocy akustycznej, poziom ciśnienia akustycznego, czy też inna określona wielkość. Nie są to wielkości zamienne. Wartość mocy akustycznej opisuje charakterystykę źródła dźwięku niezależną od odległości lub pomieszczenia, natomiast wartość ciśnienia akustycznego zależy od pozycji pomiarowej i środowiska, w którym pomiar został wykonany. Porównywanie tych wartości między sobą lub traktowanie wartości mocy akustycznej podanej przez jednego dostawcę jako bezpośrednio porównywalnej z wartością ciśnienia akustycznego podaną przez innego dostawcę prowadzi do wniosku pozbawionego podstaw inżynierskich, niezależnie od tego, która z tych liczb wydaje się niższa.

Ma to większe znaczenie, gdy harmonogramy zamówień wymagają szybkiego porównania. Arkusz kalkulacyjny, w którym liczby są ułożone w jednej kolumnie, nasuwa przypuszczenie, że zostały one uzyskane w ten sam sposób. Gdy różnią się wskaźniki, jednostki miary lub metody, przypuszczenie to natychmiast się nie sprawdza, a wszelkie oparte na nim dalsze porównania również okazują się błędne.

Wytyczne Narodowego Laboratorium Lawrence'a Berkeley dotyczące energooszczędnych zespołów wentylacyjno-filtrujących do pomieszczeń czystych porusza tę kwestię wprost: zaleca, by dane dotyczące hałasu dostarczane przez dostawców opierały się na spójnej metodzie laboratoryjnej, co zapewnia wspólną podstawę porównawczą, zamiast popierać jakąkolwiek pojedynczą wartość progową jako kryterium pozytywnego lub negatywnego wyniku. Warto pamiętać o tym rozróżnieniu. Wartość spójnej metody polega na tym, że pozwala ona na miarodajne porównanie dwóch podanych wartości, a nie na tym, że określa, jaki poziom hałasu jest dopuszczalny dla danego projektu. W odrębnym raporcie LBNL, jego dokumentacja standardowych metod charakteryzowania wydajności jednostek FFU, istnieje właśnie dlatego, że funkcjonowanie, działanie i sterowanie poszczególnych jednostek FFU wymagają ustrukturyzowanego podejścia do testowania i sprawozdawczości, aby można je było spójnie scharakteryzować. Jeśli dostawca nie jest w stanie określić, zgodnie z jaką metodą podano podaną wartość, lub nie może wskazać raportu z badań ani placówki, która go sporządziła, wartość ta nie osiągnęła jeszcze poziomu, na którym możliwe jest jej porównanie. Właściwą reakcją nie jest odrzucenie tej liczby, lecz oznaczenie jej jako nieopartej jeszcze na wspólnych podstawach oraz zażądanie brakującej identyfikacji metody, zanim zostanie ona potraktowana jako porównywalna z danymi innych dostawców.

Normalizacja punktu pracy podanego w cudzysłowie

Po ustaleniu wskaźnika i metody kolejnym pytaniem jest to, czy urządzenia zostały w ogóle przetestowane w tych samych warunkach pracy. Poziom hałasu generowanego przez moduł FFU zmienia się w zależności od natężenia przepływu powietrza lub prędkości czołowej, przy jakich urządzenie pracuje, a także od warunków ciśnienia zewnętrznego lub ciśnienia na wlocie, z którymi urządzenie musi się zmagać. Podana wartość hałasu zmierzona przy niższym ustawieniu przepływu powietrza lub przy mniejszym oporze niż ten, który faktycznie wystąpi w projekcie, będzie niższa niż wartość odczytana dla tego samego urządzenia w punkcie pracy przewidzianym w projekcie. Różnica ta wynika z warunków pracy, a nie świadczy o tym, że jedno urządzenie jest z natury cichsze od drugiego.

Właśnie w tym miejscu porównanie może się nie udać, nawet jeśli każdy dostawca podał dane zgodnie z prawdą. Jeśli dostawca A przeprowadza testy przy jednej prędkości strumienia powietrza i zewnętrznym ciśnieniu statycznym, a dostawca B przy innych wartościach, te dwie wartości akustyczne odpowiadają na różne pytania. Żadna z tych wartości nie jest błędna, ale w przedstawionej postaci nie da się ich ze sobą porównać. Raport LBNL dotyczący wydajności jednostek FFU potwierdza, że zachowanie urządzenia zmienia się w zależności od warunków pracy i ciśnienia w systemie, co jest podstawowym powodem, dla którego niższy poziom hałasu w innym punkcie pracy nie może być traktowany jako dowód na to, że urządzenie będzie cichsze w rzeczywistych warunkach pracy w ramach projektu.

W praktyce oznacza to, że czytelnik musi – przed dokonaniem jakiegokolwiek porównania – ustalić, jaki przepływ powietrza lub prędkość czołowa oraz jakie warunki ciśnienia zewnętrznego lub na wlocie odnoszą się do każdej podanej wartości. Jeśli dostawca nie podał punktu pracy, na którym opiera się podana wartość akustyczna, nie można porównać tej wartości z punktem pracy przewidzianym w projekcie, a ta rozbieżność stanowi raczej brakujący element danych niż wadę dyskwalifikującą. Prawidłowym kolejnym krokiem jest zwrócenie się do dostawcy o podanie parametrów akustycznych dla warunków przepływu powietrza i ciśnienia, które faktycznie będą występować w projekcie, a nie stosowanie przeliczeń lub korekt w celu dostosowania jednej wartości do innej podstawy. Żadne dane nie uzasadniają traktowania poziomu hałasu jako wielkości regulowanej liniowo lub w przewidywalny sposób między punktami pracy, a wymyślanie takiej korekty wprowadza wartość, której nie potwierdzają dane źródłowe.

Oddzielenie danych z testów jednostkowych od szumu w pomieszczeniu, w którym urządzenie jest zainstalowane

Podana wartość akustyczna odnosi się do urządzenia w określonych warunkach badań laboratoryjnych. To, jak będzie brzmiało pomieszczenie po zainstalowaniu urządzeń, to zupełnie inna kwestia, na którą wpływ ma sposób montażu urządzeń, rodzaj sufitu i powierzchni otaczających je w pomieszczeniu, liczba działających urządzeń oraz miejsce pomiaru w danym pomieszczeniu. Łączenie tych dwóch kategorii i traktowanie laboratoryjnej wartości urządzenia jako obietnicy dotyczącej brzmienia w pomieszczeniu, w którym zostało zainstalowane, buduje oczekiwania, których żaden wynik testu pojedynczego urządzenia nie miał na celu spełnić.

To rozróżnienie wpływa na to, o co czytelnik powinien zapytać. Jeśli w projekcie przewidziano wymagania akustyczne na poziomie pomieszczenia, to wymagania te stanowią wynik projektu, na który wpływ ma wybór konkretnego urządzenia, sposób jego montażu, inne elementy akustyczne znajdujące się w pomieszczeniu oraz sposób, w jaki powierzchnie pomieszczenia oddziałują na wiele urządzeń działających jednocześnie. Nie jest to coś, co można uzyskać poprzez arytmetyczne przeliczenie laboratoryjnej wartości urządzenia. Jeśli podana przez dostawcę wartość akustyczna pochodzi z warunków laboratoryjnych, czytelnik powinien ustalić, jakie warunki montażu, stanu sufitu, konfiguracji pomieszczenia oraz pozycji pomiarowej zastosowano podczas tego testu, a następnie zapytać, kto jest odpowiedzialny za prognozowanie lub weryfikację wyniku w rzeczywistym pomieszczeniu po instalacji, zamiast prosić dostawcę o ponowne podanie wartości urządzenia tak, jakby była to gwarancja dla całego pomieszczenia.

Czynnikiem, który wpływa na tę ocenę, jest liczba i rozmieszczenie urządzeń w konkretnym pomieszczeniu. Wynik badania pojedynczego urządzenia, rozpatrywany w oderwaniu od kontekstu, nie oddaje tego, co dzieje się, gdy kilka urządzeń działa razem we wspólnej przestrzeni o określonej konstrukcji stropowej i otaczających elementach budowlanych. W przypadku gdy projekt obejmuje wiele urządzeń w jednym pomieszczeniu, wynik dla zainstalowanego systemu zależy od czynników, których badanie na poziomie pojedynczego urządzenia nigdy nie uwzględnia, i właśnie ta zależność sprawia, że odpowiedzialność za przewidywanie lub weryfikację wydajności pomieszczenia musi być przypisana, a nie zakładana. Jasne oddzielenie tych elementów – dane z testów poszczególnych urządzeń w jednej kolumnie, a kryteria dotyczące pomieszczenia po instalacji oraz zakres odpowiedzialności w drugiej – zapewnia rzetelność porównania i sprawia, że dostawca ponosi odpowiedzialność za te twierdzenia, które faktycznie jest w stanie poprzeć.

Uwzględnienie warunków dotyczących filtrów, elementów regulacyjnych i ścieżek przepływu powietrza

Oprócz punktu przepływu powietrza i ciśnienia podana wartość akustyczna zależy od konkretnej konfiguracji, w jakiej urządzenie było testowane: od rodzaju zainstalowanego filtra i jego stanu, od silnika i trybu sterowania, w jakim urządzenie pracowało, od wielkości lub konfiguracji samego urządzenia, a także od ewentualnego układu komory rozprężnej lub kanałów, które były do niego podłączone podczas testu. Każdy z tych czynników może wpłynąć na wynik pomiaru akustycznego bez zmiany podstawowej konstrukcji urządzenia.

The Instrukcja montażu i obsługi zespołu filtra wentylatora firmy Price Industries opisuje, w jaki sposób na działanie jednostki FFU wpływają urządzenia zapewniające przepływ powietrza przed nią, instalacja kanałów wentylacyjnych, warunki statyczne na wlocie, program pracy silnika oraz zaplanowany przepływ powietrza. Wskazuje to, że elementy te należy traktować jako warunki porównawcze, które należy odnotować w odniesieniu do danych podanych przez każdego dostawcę, a nie jako zmienne, których wpływ na poziom hałasu można oszacować lub przewidzieć bez przeprowadzenia testu. W przypadku gdy oferta dostawcy nie określa stanu filtra, trybu pracy silnika i sterowania ani układu przepływu powietrza, brakuje w niej informacji konfiguracyjnych niezbędnych do oceny, czy odpowiada ona założeniom innego dostawcy, a właściwym postępowaniem jest odnotowanie i zaznaczenie tej luki, a nie zakładanie, że brakujące warunki są zgodne z zamierzeniami projektu.

Ma to znaczenie, ponieważ dwa urządzenia tego samego typu nominalnego, sprzedawane w ramach tej samej rodziny produktów, mogą wykazywać różne wartości akustyczne, zależne wyłącznie od tego, które z tych warunków miały zastosowanie podczas ich odpowiednich testów. Urządzenie przetestowane z czystym, nieobciążonym filtrem oraz urządzenie przetestowane z filtrem w innym określonym stanie nie stanowią tej samej podstawy porównawczej, nawet jeśli wszystkie pozostałe podane parametry są identyczne. Podobnie tryb sterowania modulujący prędkość obrotową silnika różni się pod względem akustycznym od trybu pracującego ze stałym ustawieniem, a urządzenie testowane przy otwartym wlocie różni się od urządzenia testowanego przy oporze kanału wentylacyjnego. Żadnej z tych różnic nie da się przeliczyć na równoważną wartość akustyczną na podstawie dostępnych danych wejściowych; można je jedynie zidentyfikować jako warunki wymagające ujednolicenia. Zadaniem czytelnika na tym etapie jest stworzenie, dla każdej oferty dostawcy, pełnego obrazu wielkości lub konfiguracji urządzenia, typu i stanu filtra, trybu sterowania oraz układu ścieżki przepływu powietrza, tak aby wszelkie pozostałe różnice akustyczne między dostawcami można było przypisać samym urządzeniom, a nie nieodnotowanym różnicom w sposobie ich testowania. Zachowując aktualny Seria modułów wentylatorowo-filtracyjnych YOUTH W ramach tej samej procedury należy zwrócić się o dane dotyczące konfiguracji i warunków testowych konkretnego projektu, zanim jakiekolwiek dane akustyczne z tej rodziny zostaną porównane z danymi przedstawionymi przez innego dostawcę.

Zarejestruj wyjątki porównywalne przed dokonaniem wyboru

Po sprawdzeniu jednostek miary, punktu pracy, układu testowego i warunków konfiguracyjnych dla wartości podanych przez każdego dostawcę czytelnik potrzebuje uporządkowanego sposobu na zapisanie ustaleń, zamiast pozwalać, by wyniki zniknęły w zwykłej liście rankingowej. Niektóre wartości będą miały na tyle zbliżone wskaźniki, metody, punkty pracy i konfiguracje, że można je uznać za porównywalne. Inne będą miały wspólne tylko niektóre z tych elementów, a nie wszystkie, co sprawia, że są one warunkowo porównywalne do czasu potwierdzenia pozostałych elementów. Trzecia grupa nie będzie miała wystarczających ujawnionych informacji, aby można ją było zaklasyfikować do którejkolwiek z tych kategorii, i powinna zostać oznaczona jako nieporównywalna do czasu dostarczenia brakujących informacji.

W przypadku gdy dane dostawcy należą do kategorii „warunkowo porównywalne” lub „nieporównywalne”, właściwym kolejnym krokiem jest zwrócenie się do dostawcy o ponowne przedłożenie danych akustycznych w oparciu o te same założenia projektowe, co oznacza te same wskaźniki i metody, ten sam przepływ powietrza i punkt ciśnienia oraz te same ujawnione warunki konfiguracyjne, które zastosowano w przypadku pozostałych rozpatrywanych zgłoszeń. Jeśli dostawca nie jest w stanie dostarczyć równoważnych danych na tych podstawach, właściwym rozwiązaniem jest odnotowanie tej luki jako udokumentowanego wyjątku, a nie stosowanie szacunkowego współczynnika korekcyjnego ani uznawanie urządzenia jednego dostawcy za cichsze na podstawie niepełnego dopasowania. Wymyślanie przelicznika między warunkami, które nie zostały faktycznie przetestowane, wprowadza wartość, której nie potwierdzają dane bazowe, a traktowanie niewyjaśnionej niskiej wartości jako zalety niesie ryzyko wyboru opartego na artefakcie danych, a nie na rzeczywistej wydajności urządzenia.

Ten znormalizowany zapis stanowi podstawę kolejnego etapu współpracy z dostawcą. Jeśli informacje dotyczące projektu przekazane dostawcy – projekt pomieszczenia, liczba jednostek, układ kanałów, przewidywany stan filtrów oraz zamierzony tryb sterowania – są zgodne z danymi, na podstawie których dostawca opracował podaną wartość akustyczną, porównanie to ma solidne podstawy. W przypadku rozbieżności właśnie ta niezgodność stanowi lukę, którą ma na celu ujawnić dokumentacja normalizacyjna, a jej wyeliminowanie polega na ponownym zwróceniu się do dostawcy z prośbą o uzupełnienie konkretnych brakujących danych, zamiast przystępowania do wyboru na podstawie nierozstrzygniętych kwestii. Czytelnicy stosujący tę samą metodologię w odniesieniu do innych elementów oferty dostawcy mogą zauważyć, że podobne podejście do śledzenia wyjątków, omówione w ogólnym zarysie w Przewodnik dotyczący zamówień na sprzęt do pomieszczeń czystych oraz oceny dostawców, gdzie ta sama zasada – porównywalne podstawy przed wyciągnięciem porównywalnych wniosków – ma zastosowanie nie tylko do samych danych akustycznych.

Często zadawane pytania

Q: W jednym z podanych przez FFU danych podano moc akustyczną, a w innym ciśnienie akustyczne. Czy mogę uszeregować te wartości?
A: Nie. Są to różne wskaźniki akustyczne i nie należy ich traktować jako wartości zamienne. Należy poprosić dostawców o określenie dokładnego wskaźnika, jednostek miary, metody badania, raportu i warunków pomiarowych, a następnie przedstawić wyniki w oparciu o wspólne kryteria porównawcze.

Q: Czy najniższa podana wartość hałasu oznacza najcichszą opcję dla wymaganego przez nas przepływu powietrza?
A: Tylko porównanie przy tym samym obciążeniu może potwierdzić ten wniosek. Należy uwzględnić przepływ powietrza, ciśnienie zewnętrzne lub wlotowe, stan filtra, tryb pracy silnika i sterowania oraz konfigurację urządzenia. Niższa wartość w innym punkcie pracy nie oznacza, że jest to cichsza opcja dla danego projektu.

Q: Czy wartość hałasu laboratoryjnego urządzenia FFU może służyć jako oczekiwany poziom hałasu w pomieszczeniu?
A: Należy odróżnić ją od rzeczywistego poziomu hałasu w pomieszczeniu po zainstalowaniu urządzenia. Układ pomieszczenia, sufit, otaczające powierzchnie, liczba urządzeń oraz sposób działania systemu mają wpływ na kontekst projektu. Należy zdefiniować kryteria dla danego pomieszczenia i zapytać, kto zapewnia odpowiednią prognozę lub weryfikację, zamiast traktować wynik dla pojedynczego urządzenia jako gwarancję poziomu hałasu w całym pomieszczeniu.

Q: Co zrobić, jeśli dostawca nie jest w stanie dostarczyć danych dotyczących hałasu w identycznych warunkach?
A: Należy wyraźnie zaznaczyć ten wyjątek w porównaniu i wskazać brakujące warunki. Należy zażądać danych przy uzgodnionym obciążeniu projektowym i wspólnych podstawach testowych. Jeśli równoważne dowody pozostają niedostępne, nie należy wymyślać współczynnika korekcyjnego ani ogłaszać zwycięzcy pod względem akustycznym na podstawie nieporównywalnych wartości.