Zestawienie ofert zawierające trzy klasy filtrów HEPA lub ULPA podane w oparciu o trzy różne podstawy testowe nie stanowi jeszcze porównania. Jest to zbiór oznaczeń, które wymagają ujednolicenia, a to właśnie decyzja o ujednoliceniu — a nie podana w nagłówku wartość skuteczności — decyduje o tym, czy przyznanie zamówienia jest uzasadnione.
Standard i wersja, na których opiera się każda wymieniona klasa
| Pole porównawcze | Co należy uwzględnić w każdej ofercie | Granica decyzyjna |
|---|---|---|
| Nazwa normy | Norma klasyfikacyjna, na którą powołano się w odniesieniu do cytowanej klasy | Oznaczenie klasy bez podania podstawy normatywnej nie wystarcza do ustalenia równoważności |
| Wersja standardowa | Wydanie, na które powołano się w odniesieniu do cytowanej klasy | Sama nazwa standardu nie wskazuje, że dwie oferty dotyczą tego samego wydania |
| Klasa filtra cytowanego | Klasa dokładnie taka, jak podano w ofercie, oraz uzasadnienie podane przez oferenta | Podobnych etykiet nie należy traktować jako równoważnych bez takiej podstawy |
Wymieniona klasa filtra ma znaczenie wyłącznie w odniesieniu do normy i wydania, które ją definiują. Systemy klasyfikacji przypisują oznaczenia klas na podstawie konkretnych procedur badawczych, przedziałów wielkości cząstek oraz kryteriów akceptacji, a definicje te zmieniają się między wydaniami tej samej normy i różnią się strukturalnie w normach opublikowanych przez różne organy. Gdy oferent wpisuje oznaczenie klasy w pozycji ofertowej bez podania nazwy normy i wydania, na którym się opiera, czytelnik otrzymuje etykietę bez definicji. Dwóch oferentów może złożyć identycznie wyglądające oznaczenie klasy, mając na myśli różne podstawy badawcze, różne założenia dotyczące wielkości cząstek lub różne podejścia do pobierania próbek, ponieważ samo oznaczenie jest jedynie skrótem odnoszącym się do konkretnego dokumentu.
Ma to największe znaczenie w sytuacjach, gdy zestawienie ofert obejmuje ceny od wielu dostawców, którzy mogą korzystać z różnych katalogów, różnych domyślnych ustawień regionalnych lub różnych wersji tej samej normy przyjętych w różnym czasie. Wewnętrzny katalog dostawcy może nadal odnosić się do starszej edycji, nawet jeśli organizacja przyjęła już nowszą, lub regionalny dystrybutor może sporządzać ofertę w oparciu o edycję wykorzystaną w ostatnim projekcie. Żadna z tych informacji nie jest widoczna na podstawie samego oznaczenia klasy. Czytelnik musi poprosić o podanie nazwy normy i konkretnej edycji dla każdej klasy objętej ofertą przed porównaniem ofert, ponieważ alternatywne podejście — zakładające, że podobieństwo nazwy oznacza podobieństwo treści — całkowicie pozbawia porównanie podstawy.
Jeśli na przykład w projekcie odwołuje się do normy ISO 29463, wymagania dotyczące klasyfikacji, badań eksploatacyjnych i oznakowania są określone w ISO 29463-1:2024, a podanie wydania ma znaczenie, ponieważ systemy klasyfikacji ulegają zmianom. Oferta, w której przytoczono normę “ISO 29463” bez podania wydania, nie zawiera jeszcze wystarczających informacji, by można ją było porównać z konkurencyjną ofertą, w której wydanie zostało podane, nawet jeśli obie wydają się odnosić do tej samej klasy. Jest to przede wszystkim problem związany z ujawnianiem informacji przez oferentów, a dopiero potem problem techniczny: rozwiązaniem jest skierowanie pytania do każdego oferenta, a nie wyciąganie wniosków na podstawie własnych założeń.
Ta sama zasada dotyczy grup produktów filtrowanych według klasy wyceny. A Filtr powietrza HEPA/ULPA typu „mini pleat”, a Filtr powietrza HEPA z separatorem, oraz Filtr powietrza HEPA V-Bank Każdy z nich może być oferowany w ramach tej samej klasy nominalnej, jednak dla każdego z nich należy podać odrębną nazwę normy i wydania, zamiast przejmować je z innej linii produktów w ramach tego samego pakietu ofertowego.
Wydajność ogólna, wyciek lokalny i integralność instalacji to odrębne wyniki
| Wiersz wyników | Czego dotyczy | Czego nie ustala |
|---|---|---|
| Całkowita wydajność przy wielkości cząstek o największej zdolności penetracji | Skuteczność działania wkładu filtrującego przy cząstkach o największej zdolności penetracji | Nie jest to wynik lokalnego skanowania pod kątem wycieków ani wynik dotyczący integralności zainstalowanego systemu |
| Wyciek podczas skanowania lokalnego | Lokalny wyciek z wkładu filtrującego w metodzie skanowania | Zakres skanowania elementu filtrującego nie pozwala potwierdzić szczelności zamontowanej obudowy |
| Integralność zainstalowanego systemu | Sprawność zainstalowanego systemu | Jest to odrębny wynik akceptacji i nie wynika wyłącznie ze sprawności wkładu filtrującego ani z wykrytych przecieków podczas skanowania |
Wspomnienie o jednym tylko oznaczeniu klasy może w sposób mylący sugerować, że jeden test dał jeden wynik, który odpowiada na wszystkie pytania dotyczące akceptacji w ramach projektu. W praktyce filtracja wysokowydajna obejmuje co najmniej trzy odrębne rodzaje wyników, z których każdy jest uzyskiwany za pomocą innej metody badawczej, każdy odpowiada na inne pytanie i żaden z nich nie może zastąpić innego.
Całkowita skuteczność przy wielkości cząstek powodujących największą penetrację opisuje ogólną wydajność materiału filtracyjnego przy wielkości cząstek, przy której penetracja jest najwyższa — jest to parametr elementu filtracyjnego badany zgodnie z określoną metodą, taką jak ta opisana w ISO 29463-5:2022, która dotyczy badania skuteczności wkładu filtrującego przy wielkości cząstek o największej zdolności przenikania. Wynik ten dostarcza czytelnikowi informacji na temat ogólnej wydajności filtracji wkładu. Nie dostarcza on jednak żadnych informacji na temat tego, czy dany wkład filtrujący ma lokalną wadę, otwór lub usterkę uszczelki, które mogłyby spowodować, że nieprzefiltrowane powietrze ominęłoby materiał filtracyjny w jednym miejscu, podczas gdy ogólna skuteczność pozostawałaby doskonała.
Wyciek skanowania lokalnego odpowiada na inne pytanie. Metoda skanowania, taka jak ta określona w ISO 29463-4:2011 W celu wykrycia nieszczelności elementów filtrujących przeprowadza się badania na całej powierzchni filtra pod kątem lokalnych uszkodzeń, a nie ogólnej wydajności. Element filtrujący może bez problemu przejść test ogólnej wydajności, a mimo to zawierać lokalną ścieżkę wycieku, którą wykryłoby jedynie badanie skanujące; z drugiej strony pozytywny wynik badania skanującego na nieszczelność nie mówi nic o ogólnej wydajności elementu.
Integralność zainstalowanego systemu stanowi trzeci i odrębny wynik. Odnosi się on do tego, czy filtr, po zamontowaniu w obudowie wraz z uszczelkami, ramą i elementami mocującymi, działa jako zintegrowany system — co stanowi inne kryterium odbioru niż wyniki dotyczące samego wkładu filtracyjnego, ponieważ instalacja wiąże się z pojawieniem się ścieżek obejściowych, problemów z kompresją uszczelek oraz warunków dopasowania obudowy, których żadne badanie wkładu filtracyjnego nie jest w stanie przewidzieć. Oferta, która zawiera jedynie certyfikat skuteczności wkładu filtracyjnego, w ogóle nie uwzględnia integralności zainstalowanego systemu, a czytelnik, który traktuje wartość skuteczności jako obejmującą również instalację, myli dwa wyniki odbioru, których odpowiednie metody badawcze nigdy nie miały na celu łączenia. W przypadku gdy plan odbioru projektu wymaga dowodów na więcej niż jednym z tych poziomów, należy sprawdzić każdą ofertę pod kątem tego, który poziom lub poziomy faktycznie obejmują załączone do niej raporty.
Warunki testowe, które muszą być spełnione przed porównaniem wartości
Nawet jeśli dwie oferty powołują się na tę samą normę, to samo wydanie i ten sam typ wyniku, główne dane liczbowe nie są jeszcze porównywalne, dopóki nie zostaną dopasowane podstawowe warunki testowe. Wynik testu jest ważny wyłącznie dla warunków, w których został uzyskany, a niektóre z tych warunków mogą wpływać na podaną wartość bez zmiany rzeczywistej wydajności filtra w terenie lub mogą maskować rzeczywistą różnicę w wydajności poprzez porównywanie danych liczbowych uzyskanych w niekompatybilnych warunkach.
Testowana konfiguracja filtra musi odpowiadać oferowanej konfiguracji filtra. Wynik uzyskany dla jednej głębokości fałd, jednej konstrukcji ramy lub jednego układu materiału filtracyjnego nie ma automatycznego zastosowania do innej konfiguracji o tej samej klasie nominalnej, ponieważ fizyczna konstrukcja, która została poddana badaniu, stanowi część czynników decydujących o uzyskaniu tej wartości.
Testowany przepływ powietrza ma znaczenie z tego samego powodu, dla którego wyniki dotyczące wydajności i nieszczelności zależą od przepływu: nie ma gwarancji, że filtr przetestowany przy jednym przepływie powietrza, a eksploatowany przy innym, zachowa tę samą deklarowaną wydajność, ponieważ natężenie przepływu wpływa na mechanizmy wychwytywania cząstek oraz warunki ciśnieniowe w medium filtrującym.
Etap testu — niezależnie od tego, czy wynik odnosi się do stanu początkowego, stanu obciążonego czy innego zdefiniowanego etapu w sekwencji testowej — wpływa na znaczenie danej liczby. Wynik uzyskany na jednym etapie odpowiada na inne pytanie dotyczące akceptacji niż ta sama wartość liczbowa uzyskana na innym etapie, nawet jeśli jednostki miary i nazwa klasy wyglądają identycznie na stronie.
Zastosowany test aerozolowy oraz konkretna metoda, którą zastosowano, stanowią uzupełnienie zestawu warunków, które muszą być ze sobą spójne. Różne podejścia do wytwarzania aerozolu oraz różne metody proceduralne mogą dawać różne wartości wydajności filtracji, które w praktyce są równoważne — lub mogą dawać wartości o podobnym wyglądzie dla wydajności, która się różni. Jeśli którykolwiek z tych warunków nie został określony dla podanej wartości, wartość ta nie jest jeszcze porównywalna z wartością z konkurencyjnej oferty, niezależnie od tego, jak podobne wydają się oznaczenia klas. Rozwiązaniem jest wyraźne zażądanie określenia warunków od każdego oferenta lub traktowanie porównania jako nierozstrzygniętego do czasu ich podania.
Filtrowanie kontroli tożsamości i konfiguracji dla dołączonych raportów
| Sprawdzenie raportu | Dowody pozwalające ustalić miejsce pobytu | Nierozstrzygnięta kwestia, czy coś brakuje |
|---|---|---|
| Tożsamość i konfiguracja filtra | Określenie konfiguracji filtra, której dotyczy niniejszy raport | Czy raport dotyczy oferowanego filtra |
| Zweryfikowany przepływ powietrza | Przepływ powietrza podany dla opisanego testu | Czy deklarowana wydajność opiera się na podanych wartościach przepływu powietrza |
| Etap testowy | Etap, na którym uzyskano zgłoszony wynik | Czy wynik odzwierciedla porównywany etap |
| Odniesienie do zgłoszenia roszczenia | Konkretny raport, na który powołano się w odniesieniu do zgłoszonej klasy | Sam certyfikat ogólny nie świadczy o tym, że wymieniona klasa jest poparta załączonymi dowodami |
Raport z badań dołączony do oferty ma znaczenie tylko wtedy, gdy można go powiązać z faktycznie oferowanym filtrem. Ta weryfikacja powiązania jest odrębna od sprawdzania zgodności z normami i wydaniami oraz od sprawdzania warunków badań; polega ona na ustaleniu, czy dokument zawarty w pakiecie ofertowym faktycznie dotyczy produktu wymienionego w pozycji ofertowej, czego nie gwarantuje sam fakt obecności raportu.
Pierwszym elementem sprawdzanym jest tożsamość i konfiguracja filtra: czy raport określa konkretną konfigurację filtra, której dotyczy, oraz czy konfiguracja ta odpowiada tej, którą oferent zamierza dostarczyć? Ogólny certyfikat opisujący rodzinę produktów w sposób ogólny, bez wskazania przetestowanej konfiguracji, pozostawia otwartą kwestię, czy oferowany produkt jest tym samym, który opisano w raporcie.
Drugim elementem sprawdzanym jest przepływ powietrza, który w tym przypadku służy raczej zapewnieniu identyfikowalności niż porównywalności — czytelnik upewnia się, że deklarowana wydajność tej oferty faktycznie opiera się na przepływie powietrza podanym w załączonym raporcie, a nie na przepływie powietrza przyjętym z założenia lub ekstrapolowanym.
Trzeci etap to etap testowy, którego celem jest potwierdzenie, że wynik przedstawiony w załączonym raporcie odpowiada etapowi, z którym faktycznie porównuje się plan odbioru projektu.
Czwartym i wiążącym kryterium jest to, czy oferent odniósł się do konkretnego raportu dotyczącego konkretnej klasy, o którą się ubiega, zamiast załączać jeden ogólny dokument mający zastąpić wszystkie klasy w katalogu produktów. Pakiet ofertowy zawierający certyfikat bez bezpośredniego, wyraźnie wskazanego powiązania między tym certyfikatem a konkretną klasą, o którą ubiega się w danej pozycji, nie dostarcza jeszcze dowodów potwierdzających to oświadczenie — zawiera jedynie dokument, którego znaczenie pozostaje kwestią otwartą. Zespoły projektowe analizujące szczegóły konfiguracji często składają właśnie tego rodzaju prośby o dokumentację w ramach przygotowywania pakietów ofertowych do porównania. Jest to moment, w którym proces weryfikacji konfiguracji i wyceny przez producenta zależy od tego, czy nabywca dostarczył wystarczające szczegóły identyfikacyjne dotyczące wymaganej konfiguracji filtra, przepływu powietrza i etapu testowego, aby umożliwić sformułowanie odpowiedzi, którą można prześledzić, a nie odpowiedzi ogólnej.
Odniesienia do ofert bez domniemanej równoważności klas
W pakietach przetargowych często występują oferenci, którzy składają oferty w oparciu o różne normy klasyfikacyjne — jeden powołuje się na normę EN 1822, a inny na normę ISO 29463 — a wynikający z tego problem porównywalności ma charakter strukturalny, a nie przypadkowy. Są to różne systemy klasyfikacyjne oparte na różnych dokumentach definiujących, a oznaczenie klasy w jednym z nich nie oznacza automatycznej, opartej na założeniach równoważności z oznaczeniem klasy w drugim systemie, nawet jeśli powszechnie dyskutuje się o nieformalnych tablicach porównawczych stosowanych w branży.
W przypadku gdy oferent przedstawia odniesienie — stwierdzając w istocie, że jego klasa zgodnie z normą EN 1822 odpowiada konkretnej klasie zgodnie z normą ISO 29463 — odniesienie to stanowi oświadczenie oferenta. Jest to twierdzenie oferenta dotyczące równoważności, a nie niezależnie zweryfikowana konwersja, i należy je odnotować oraz traktować właśnie jako takie: jako twierdzenie wymagające własnych dowodów potwierdzających, a nie jako ustalony fakt, który rozstrzyga kwestię porównania. Właściwą reakcją jest zwrócenie się o udostępnienie danych z badań leżących u podstaw tego odniesienia, a nie akceptowanie podanej zgodności i samodzielne przeliczanie oznaczenia klasy na podstawie własnych założeń.
To rozróżnienie ma znaczenie, ponieważ konsekwencje popełnienia błędu są jednoznaczne: traktowanie dwóch klas jako równoważnych, mimo że tak nie jest, powoduje pominięcie kontroli, na której opierał się plan odbioru projektu, podczas gdy traktowanie ich jako tymczasowo niezweryfikowanych do czasu otrzymania danych wiąże się jedynie z czasem potrzebnym na ich uzyskanie. W przypadku gdy specyfikacja projektu wymaga klasy zgodnej z jednym z wymienionych standardów, a oferta dotyczy klasy zgodnej z innym wymienionym standardem, zespół projektowy potrzebuje danych od oferenta, a nie jego podsumowania, zanim zdecyduje, czy oferowany produkt faktycznie spełnia określone wymagania. Krótki dokument referencyjny dotyczący Klasyfikacja zgodnie z normami EN 1822 i ISO 29463 w odniesieniu do wymiennych filtrów HEPA firmy BIBO Ilustruje to typowe pytanie dotyczące porównania między normami, które pojawia się za każdym razem, gdy w pakiecie przetargowym występują różne systemy klasyfikacji, a ta sama zasada — odnotuj zastrzeżenie, poproś o dane, nie dokonuj konwersji na podstawie przypuszczeń — ma zastosowanie niezależnie od tego, o które dwie normy chodzi.
Porównanie decyzji, które należy odnotować przed wydaniem orzeczenia
| Decyzja o nagraniu | Minimalna podstawa porównania | Granica, jeśli nie została ustalona |
|---|---|---|
| Porównanie klas | Każda wymieniona klasa jest powiązana z odpowiednim standardem i wydaniem | Nie należy traktować tych etykiet jako równoważnych |
| Porównanie wydajności i wyników | Całkowita sprawność, lokalne wycieki oraz integralność zainstalowanego systemu odnotowane w osobnych wierszach | Nie należy zastępować jednego wyniku innym |
| Porównanie warunków testowych | Dla każdej wartości określono konfigurację filtra, zmierzony przepływ powietrza, etap badania, aerozol oraz metodę | Nie należy traktować wartości z nagłówków jako bezpośrednio porównywalnych, dopóki podstawa nie zostanie znormalizowana |
| Zakres stosowania raportu | Każda zgłoszona klasa jest powiązana z odpowiednią konfiguracją filtra oraz konkretnym raportem, do którego się odwołuje | Nie należy polegać na niepowiązanym certyfikacie ogólnym |
| Tabela porównawcza między standardami | Podane przez oferenta odniesienie między normami EN 1822 a ISO 29463 wraz z towarzyszącymi mu danymi z badań | Nie należy konwertować klas na podstawie założeń |
W procesie oceny ofert na filtry HEPA lub ULPA pojawia się pięć odrębnych pytań porównawczych, a każde z nich wymaga jednoznacznej odpowiedzi, zanim w decyzji o przyznaniu zamówienia oferty zostaną uznane za faktycznie porównywalne. Żadne z tych pięciu pytań nie zastępuje innego, a pozostawienie jednego z nich bez odpowiedzi nie jest kompensowane przez pozytywne rozstrzygnięcie pozostałych.
Po pierwsze, należy sprawdzić, czy każda wymieniona klasa została powiązana z konkretnym standardem i wydaniem, ponieważ oznaczenie klasy bez tej informacji w ogóle nie stanowi porównywalnego punktu danych.
Po drugie, należy sprawdzić, czy ogólna wydajność, lokalne wycieki skanowania oraz integralność zainstalowanego systemu zostały uwzględnione w oddzielnych wierszach porównawczych dla każdej oferty, ponieważ połączenie tych elementów w jedną podaną wartość “wydajności” utrudnia ustalenie, na które pytania dotyczące akceptacji udzielono faktycznie odpowiedzi, a które pozostają otwarte.
Trzecią kwestią jest to, czy dla każdej zgłoszonej wartości określono konfigurację filtra, przepływ powietrza w teście, etap testu, aerozol oraz metodę, ponieważ dane liczbowe podane w nagłówkach nie są bezpośrednio porównywalne, dopóki te podstawowe parametry nie zostaną ujednolicone we wszystkich ofertach.
Czwartą kwestią jest to, czy każda z zgłoszonych klas została powiązana z odpowiednią konfiguracją filtra i konkretnym raportem, do którego się odwołuje, a nie opiera się na niepowiązanym, ogólnym certyfikacie, który przypadkowo znajduje się w pakiecie ofertowym.
Piątym zagadnieniem jest to, czy jakiekolwiek mapowanie między standardami zaproponowane przez oferenta zostało zarejestrowane wraz z leżącymi u jego podstaw danymi testowymi, a nie przyjęte jako ostateczna konwersja.
Jeśli priorytetem projektu jest proste porównanie kosztów ofert o podobnej funkcjonalności, pojawia się pokusa, by szybko rozstrzygnąć te pięć kwestii, zakładając ich podobieństwo; jeśli natomiast priorytetem projektu jest uzasadniona akceptacja i możliwe do zweryfikowania dowody kwalifikacyjne, każda z tych pięciu kwestii wymaga własnej, udokumentowanej odpowiedzi, przypisanej do konkretnej pozycji, której dotyczy, zanim porównanie zostanie uznane za zakończone. Powiązane źródło na temat Badania szczelności filtrów HEPA w pomieszczeniach czystych na etapie produkcji, montażu i ponownej kwalifikacji porusza kwestię różnic dowodowych, które mają bezpośredni wpływ na drugą i czwartą z tych odnotowanych decyzji, ponieważ raporty dotyczące elementów filtrujących sporządzane na etapie produkcyjnym oraz dowody integralności z etapu montażu odpowiadają na różne pytania w ramach tego samego planu odbioru. Sam zapis porównania ofert — która norma, która edycja, jaki typ wyniku, jakie warunki badania, który raport, która tabela porównawcza — jest tym, z czym zespół weryfikujący, audytor lub przyszły proces ponownej kwalifikacji będą się zapoznawać długo po podjęciu decyzji o przyznaniu zamówienia, co stanowi powód, dla którego należy wyjaśnić każdy punkt, zamiast przenosić założenia dalej bez ich zweryfikowania.
Często zadawane pytania
Q: Czy oferty oznaczone różnymi klasami filtrów HEPA lub ULPA mogą znaleźć się na tej samej liście wybranych ofert?
A: Tak, ale wyłącznie jako wstępnie porównywalne oferty. Należy odnotować normę i wydanie przypisane do każdej etykiety, a następnie wyjaśnić wszelkie rozbieżności w zakresie podstawy testowej, zanim podane klasy lub wartości sprawności nominalnej zostaną uznane za równoważne.
Q: O jakie informacje powinniśmy poprosić oferenta w odniesieniu do każdej deklarowanej klasy filtrów?
A: Należy poprosić o konkretny raport dotyczący oferowanej konfiguracji filtra, zawierający informacje o przetestowanym przepływie powietrza, etapie testu, aerozolu oraz zastosowanej metodzie. Dzięki temu zespół ds. porównania będzie mógł sprawdzić, czy wyniki badań odnoszą się konkretnie do oferowanego produktu, zamiast polegać na ogólnym certyfikacie.
Q: Czy raport dotyczący fabrycznego wkładu filtrującego może określać wymagania dotyczące odbioru zainstalowanego systemu?
A: Nie. Należy traktować skuteczność wkładu filtrującego, lokalne wycieki wykryte podczas skanowania oraz integralność zainstalowanego systemu jako odrębne wymagania oraz przed przyznaniem zamówienia określić, który wynik zostanie uwzględniony na każdym etapie odbioru.
Q: Jak powinniśmy postąpić w przypadku odwołania się przez oferenta do zgodności między normami EN 1822 a ISO 29463?
A: Należy odnotować to jako zestawienie podane przez oferenta i poprosić o dane testowe, na których się opiera. Nie należy dokonywać konwersji klas na podstawie przypuszczeń; przed podjęciem decyzji o tym, czy oferty są porównywalne, należy porównać podane podstawy i warunki.
Q: Co powinno się stać, jeśli podczas weryfikacji przyznania dotacji nadal brakuje kluczowej podstawy porównawczej?
A: Należy oznaczyć tę pozycję jako nierozwiązaną i unikać wykorzystywania jej do uznania jednej oferty za technicznie równoważną lub lepszą. Należy wskazać dokładną brakującą podstawę — taką jak wydanie, sprawdzony przepływ powietrza, etap testu, aerozol, metoda lub powiązanie z raportem — oraz wymagać jej wyjaśnienia przed zamknięciem danej decyzji porównawczej.
